Mijoz «narxi qancha?» deb yozadi, javobiga esa: «Ismingiz nima? Qaysi tumandansiz? Byudjetingiz qancha? Qachon olmoqchisiz?» degan savollar keladi. Uchinchi savolda u chatni yopadi va oldin javob bergan boshqa kompaniyaga yozadi. Savdo bo'limining ro'yxati bo'yicha tuzilgan, lekin narigi tomonda o'z savoli bor tirik odam borligini unutgan saralash ana shunday ko'rinadi.
Bu maqolada SI-agent uchun lid saralashni qanday qurish haqida gaplashamiz: menejerga qaysi ma'lumot haqiqatan kerak, nimani savolsiz bilib olish mumkin, savollarni qaysi tartibda berish, qachon to'xtash va tayyor botni o'z yozishmalaringizda qanday tekshirish. Ko'chmas mulk uchun alohida tahlil portallar va targetdan kelgan lidlar haqidagi maqolada.
Saralash qachon so'roqqa aylanadi
Ko'pincha muammo SI'da emas, unga berilgan topshiriqda. Rahbar CRM kartochkasidagi har bir maydonni savolga aylantiradi va botdan «menejerga berishdan oldin hammasini yig'» deb so'raydi. Natijada o'nta xabarga cho'zilgan anketa chiqadi.
Ssenariyingiz so'roqqa aylanganining belgilari:
- bot mijozning savoliga javob bermasdan turib o'zi savol beradi;
- bitta xabarda ikki-uchta savol ketma-ket keladi;
- mijoz allaqachon yozgan yoki kanaldan ko'rinib turgan narsani so'raydi (Telegram'dagi ism, formadagi raqam);
- odam nima demasin, savollar doim bir xil tartibda keladi;
- savol nima uchun berilgani va javobdan nima o'zgarishi tushunarsiz.
Menejerga aslida nima kerak
Saralash menejerning bitta savoliga javob beradi: «Hozir bu odamga vaqt sarflashim kerakmi va suhbatni nimadan boshlay?» Buning uchun deyarli doim uch-to'rtta ma'lumot yetadi.
| Ma'lumot | Menejerga nima uchun kerak | Savolsiz bilsa bo'ladimi |
|---|---|---|
| Ehtiyoj (mahsulot, vazifa) | Bu sizning mijozingizmi va kimga berish kerak | Ko'pincha ha: birinchi xabardan, ariza kelgan sahifadan, reklamadan |
| Muddat | «Shu hafta kerak»ni «qarab yuribman»dan ajratish | Ba'zan: «shoshilinch», «to'yga», «o'quv yili boshiga» |
| Hajm yoki byudjet | Mos taklif tanlash | To'g'ridan-to'g'ri kamdan-kam, bilvosita — tarif, miqdor, maydon orqali |
| Aloqa usuli | Yozishni so'ragan odamga qo'ng'iroq qilmaslik | Ha: odam yozayotgan kanalning o'zi javob |
«Qarorni kim qabul qiladi», «yana kimlar bilan solishtiryapsiz» kabi savollar foydali, lekin birinchi muloqotda emas. Ularni menejerga qoldirgan ma'qul.
SI-agent savollari uchun qoidalar
- Avval javob, keyin savol. Mijoz o'z savoli bilan kelgan. Aniq javob aniqlashtirishsiz berib bo'lmasa, hech bo'lmasa ramkani bering: «Narx asosan maydonga bog'liq. Maydoningiz qancha?»
- Bitta xabarda bitta savol. Ikki savol bo'lsa, odam oxirgisiga javob beradi, birinchisi yo'qoladi.
- Nima uchun so'rayotganingizni ayting. «Ortiqcha narsa taklif qilmaslik uchun aytib bering…» degan gap quruq «Byudjetingiz?»dan butunlay boshqacha eshitiladi.
- Ochiq savol o'rniga variantlar. «Yaqin ikki haftada kerakmi yoki keyinroq?» savoliga telefondan javob berish oson.
- Ma'lum narsani qayta so'ramang. Agent avval birinchi xabarni, ariza manbasini va yozishmalar tarixini ko'rib chiqishi, faqat bo'sh maydonlar bo'yicha so'rashi kerak.
- Byudjet — eng oxirida va yumshoq. Bu paytga kelib mijoz foyda ko'rgan va nega so'ralayotganini tushunadi.
- Savollar chegarasi. Menejerga berishdan oldin agent nechta savol berishi mumkinligini oldindan belgilang. Yig'ilmasa — bor ma'lumot bilan, nima yetishmasligi haqida belgi bilan uzatiladi.
Namuna: bitta so'rov, ikki xil yo'l
Shartli vaziyat: konditsioner o'rnatuvchi kompaniya, mijoz kechqurun Telegram'da yozadi.
So'roq ko'rinishida
Mijoz: Assalomu alaykum, konditsioner o'rnatish qancha turadi?
Bot: Assalomu alaykum! Ismingiz nima? Tumaningiz va telefon raqamingizni yozing.
Mijoz: Alisher, Yunusobod. Xo'sh, qancha?
Bot: Rahmat, Alisher! Byudjetingiz qancha? Qachon rejalashtiryapsiz?
Suhbat ko'rinishida
Mijoz: Assalomu alaykum, konditsioner o'rnatish qancha turadi?
Bot: Va alaykum assalom! Narx asosan trassa uzunligi va qavatga bog'liq: oddiy o'rnatish bir narxda, uzun trassa yoki balandlikda ishlash qimmatroq. Konditsioner bormi yoki tanlab berish kerakmi?
Mijoz: Oldim, o'rnatish kerak.
Bot: Tushunarli. Qavat va tumanni aytib bering — usta ko'targich kerakmi-yo'qmi darrov baholab, aniq narxni aytadi.
Mijoz: 7-qavat, Yunusobod.
Bot: Rahmat. Shu haftada qulaymi yoki keyinroqmi? Menejerga beraman, u shu yerga narx va bo'sh vaqtlar bilan yozadi.
Ikkala holatda ham uchta savol. Farqi shundaki, ikkinchisida har bir savol javobdan keyin keladi, sababi tushuntirilgan va javob berish oson. Ism profildan olingan, telefon umuman so'ralmagan. Aniq narxni bot o'ylab topmaydi — uni menejer prays bo'yicha aytadi.
Qachon to'xtab, odamga uzatish kerak
| Vaziyat | SI nima qiladi | Odamga nima qoladi |
|---|---|---|
| Mijoz tayyor: uchrashuv yoki hisob so'rayapti | Qolgan maydonlarni kutmasdan darrov uzatadi | Iloji boricha tez bog'lanish |
| Mijoz ikki marta savolga javob bermadi | Boshqa so'ramaydi, belgi bilan uzatadi | Jonli suhbatda aniqlash |
| Nostandart so'rov, chegirma, shikoyat | Mohiyatni yozib, uzatadi | Qaror va javob |
| Mijoz asabiy yoki odam bilan gaplashmoqchi | Uzr so'rab, savolsiz uzatadi | Suhbat |
Menejer butun yozishmani emas, qisqa kartochkani olishi kerak: ehtiyoj, muddat, hajm, aloqa kanali va nima aniqlanmagani. Agent bunday kartochkalarni CRM'da qanday ochishini amoCRM haqidagi maqolada ko'rib chiqqanmiz. Va eng yaxshi saralash ham, agar menejer lidni yarim kundan keyin olsa, foyda bermaydi — bu haqda birinchi javob vaqti maqolasi.
Botingizni tekshirish ro'yxati
Mijoz javob bermay qo'ygan oxirgi 20–30 ta suhbatni oling va ko'rib chiqing:
- Odam botning qaysi xabaridan keyin jim bo'lib qoldi? Ko'pincha bitta savolda bo'lsa, uni qayta yozish, joyini o'zgartirish yoki olib tashlash kerak.
- Mijoz birinchi savoliga javob oldimi?
- Ikki va undan ortiq savolli xabarlar bormi?
- Bot allaqachon ma'lum narsani so'radimi?
- Mijoz tayyor bo'lsa ham bot so'rashda davom etgan holatlar bormi?
Tilni alohida tekshiring. Mijozlar rus va o'zbek tilida yozsa, savollar ikkala tilda ham tabiiy eshitilishi kerak: ruschadan so'zma-so'z tarjima quloqqa yoqmaydi.
Ko'p beriladigan savollar
Byudjetni umuman so'ramasa bo'ladimi?
Ko'pincha ha. Uni hajm haqidagi savol bilan almashtirish mumkin — maydon, miqdor — va menejer uchun summa muhokama qilinmagani belgilanadi.
Nechta savol — bu ko'p?
Universal raqam yo'q. O'z suhbatlaringizga qarang: ma'lum savoldan keyin odamlar ommaviy jim bo'lsa, chegara oshib ketgan. Messenjerda birinchi muloqot uchun odatda ikki-uch aniqlashtirish yetadi.
Saralashdan o'tmagan lidlar bilan nima qilish kerak?
O'chirmang. CRM'da sababini belgilang — «hozir emas», «profilga mos emas», «javob bermadi» — va kimga keyinroq qaytish kerakligini hal qiling.
Bunday agent arizalaringiz oqimiga qanday qo'shilishini ko'rish uchun SI-agentlar sahifasiga yoki «Savdo» bo'limidagi boshqa maqolalarga qarang. Narx hajm va ma'lumotlarga bog'liq — birinchi suhbat uni hisoblash uchun: ariza qoldiring.